Please enable JS

Retinal Yırtık ve Dekolman

Tanımı Klinik Önemi Sebepleri ve Risk Faktörleri Bulguları Testleri ve Tanısı Tedavisi

Retinal Yırtık ve Dekolman

Tanımı Klinik Önemi Sebepleri ve Risk Faktörleri Bulguları Testleri ve Tanısı Tedavisi

Retinal Yırtık Dekolman hastalık

Yaşlanmayla veya dejeneratif hastalıklar neticesinde vitreus dokusunda bozulmalar başlar. Mevcut jel kıvamı değişir, sıvılaşır, pıhtılaşır ve vitreusun retinaya yapışık olduğu yerlerden yavaş yavaş ayrılır. Bu ayrılmaya arka vitreus dekolmanı denir. Vitreus dekolmanı retinası sağlam olan kişilerde çoğunlukla problemsiz olarak sonuçlanır. Bazı durumlarda ise retina bir veya birkaç yerden yırtılır. Bu yırtık yerinden sıvı girmeye başlar ve retinayı bulunduğu yerden ayırır. Bu duruma retina dekolmanı - retina yırtığı denir. Retina yerinden ayrıldığında fonksiyonunu yapamaz.

Görmeyi ciddi şekilde tehdit eden bir göz problemi olan retina dekolmanı retina sinir tabakasının altındaki pigment epiteli tabakasından ayrılmasıdır. Çoğunlukla retinada oluşan yırtık veya deliği takiben bu iki tabakanın arasına sıvı sızmasıyla gelişir. Bu ayrışma rutubet görmüş bir duvar kağıdının duvardan ayrılmasına benzer.

Retina dekolmanı ortaya çıkış özelliklerine bağlı olarak akademik açıdan yırtıklı (regmatojen), çekintili (traksiyonel) ve seröz (eksüdatif) olmak üzere 3 gruba ayrılır. En sık görülen retina yırtığıyla başlayan regmatojen retina dekolmanıdır.

Retina yırtığı ve takip eden retina dekolmanı oldukça ciddi hastalıktır. Hastalık kendiliğinden iyi olmaz. Tedavi edilmezse körlüğe varan ciddi görme kayıplarına sebep olabilir.

Işık çakmaları, gözde uçuşan lekeler mutlaka retina dekolmanı anlamına gelmez, fakat mümkün olduğunca erken dönemde göz doktoruna müracaat edilmelidir.

Bazı retina dekolmanları normal göz muyenesi esnasında tespit edilir. Retina yırtığı veya erken evredeki bir retina dekolmanını tespit etmek için daha dikkatli bir muayene gerekir.

Ailede öyküsü bulunanların sık göz muayenesi olması ve bulgular konusunda bilgili olması gerekir.

Dekolman ne kadar ileri seviyedeyse ameliyattan sonra başarıda o kadar düşük olacaktır. Bu yüzden bulguları fark edince gecikmemek önemlidir.

Kendiliğinden gelişen retina dekolmanında en önemli risk faktörü yaşlanmadır. Ailesinde retina dekolmanı olan kişiler kenilerinde de problem olabilir diye dikkatli olmalıdırlar

Miyoplar retina yırtıkları ve dekolman açısından yüksek risk grubunu oluştururlar. Katarakt ameliyatlarından sonra %1 sıklıklta retina dekolmanı oluşabilir. Glokom hastalarında retina yırtıklarına daha sık rastlanır.

Eğer bir gözde retina dekolmanı oluşmuşsa %10 ihtimalle diğer gözde de oluşabilir. Bulgular açısından dikkatli olunmalıdır.

Retina dekolmanının aşırı yük kaldırmak gibi ağır efor gerektiren egzersizlerden sonra ortaya çıkar düşüncesi çok doğru değildir.

Hastalığın ilk bulguları ışık çakmaları, flaş patlamaları, sinek uçuşmalarıyle birlikte kurum yağmasını andıran koyu renkli yukarıdan aşağı düşen noktalardır. Bir süre sonra dekole olan bölümde görme alanı defekti ortaya çıkar, görme bulanıklaşır, bazen hareket eden gri bir perde algılanır.

Periferik tutulumlu retina dekolmanında görme alanında daralma izlenir. Makulanın da dekole olmasıyla hastanın merkezi görmesi bozulur. Bazı ağır durumlarda görme düzeyi el hareketlerine kadar düşer.

Retina dekolmanı olan gözde göz içi basıncı sağlam göze göre düşüktür. Biyomikroskopide ön kamarada ve ön vitreus içinde hücre sık görülür. Yırtılan ve ayrışmış (dekole) olan retina yapılan fundus muayenesinde kabarık ve beyaz renkte görünür ve göz hareketleriyle serbestçe dalgalanır.

Gözbebeği büyülterek göz muayenesi yapılır. Direkt ya da indirekt oftalmoskopi yöntemi ile vitreus ve retina bölgesi geniş alanda incelenir. Biyomikroskopide ön kamarada ve ön vitreus içinde hücre sık görülür.

Oftalmoskopla yapılan göz dibi (fundus) muayenesinde retinada yırtıklar saptanır. Yırtıklar oval, at nalı ya da yarımay biçiminde olabilir. Yırtılan retina tabakası bir damar üzerinden geçiyorsa göz içine bir kanama görülür. Yırtılan ve dekole olan retina kabarık ve beyaz renkte görünür ve göz hareketleriyle serbestçe dalgalanır.

Özellikle kanamaya bağlı fundus muayenede seçilemeyen dekolmanı tespit etmek için ultrasonografik inceleme yapılır.

Retina yırtıklarının çoğu yerine yapıştırmak için laser fotokoagülasyon cerrahisi veya aşırı soğutup dondurarak o bölgede nedbe oluşturma prensibine dayanan kriyoterapi yöntemiyle tedavi edilir.

Amaç retina dekolmanı gelişmeden ortaya çıkan yırtıkları önlemektir. Bazı olgularda ise retina yırtıkları hiç tedavi edilmeden takip edilebilir. İleride yırtık oluşturabilecek bazı ince ve yapısı bozulmuş sahalar da yine laser ile kontrol altına alınabilir. Bu işlem ağrısız bir işlemdir ve pek fazla rahatsızlık vermeden muayenehane şartlarında yapılabilir. Laser uygulandığı bölgede bir yanık oluşturarak aynı kaynak mantığıyla retina sinir tabakasını altındaki pigment tabakasına yapıştırır ve böylece içinden sıvı sızması önlenir. Laser tedavisi o an problemli olan bölge için yapılmış olur. Günün birinde aynı gözün başka bir bölgesinde de yırtıklar oluşursa yine göz içi dekolman tehlikesiyle karşılaşabilir. Bu yüzden retinasında problem çıkmış hastalar sık sık göz dibi muayenesinden geçirilirler.

Retina dekolmanı gelişen hastalarda ise tek tedavi cerrahidir. Dekolmanlı gözlerde cerrahi genel aneztezi altında yapılır. Önce yırtıklar dondurularak kapatılır, çekintileri azaltmak için gözün durumuna göre yırtık bölgesine veya gözün etrafına çepeçevre silikon bant konarak yırtık bölgesinde skleral çökertme (buckle) işlemi gerçekleştirilir.

Dekolman bölgesindeki sıvı dışarı alınarak dekolmanın yatışması hızlandırılır. Bu durumlarda adına pnömatik retinopeksi denilen bir yöntemle gözün içine genleşen gaz konulur. Bu yöntemde birkaç gün içerisinde ayrışan dekole retina yerine yapışır. Bu yatışmayı takiben yırtık çevresi laserle kapatılabilir.

Daha çok diyabet, travma gibi dev yırtıklı dekolmanların izlendiği ve retinanın bantlarla çektiği durumlarda vitrektomi denilen özel bir ameliyat tekniğiyle tüm vitreus göz içinden temizlenerek retinanın çekilmesi veya gerilmesi önlenir. Dekolmanın tam düzelmediği hastalarda aralıklarla ikinci, üçüncü ameliyatlar gerekebilir. Her cerrahinin olduğu gibi vitrektominin de bazı riskleri vardır. Ancak fakat retina dekolmanı tedavi edilmeze kalıcı görme kaybı veya körlükle sonuçlanır.

Cerrahi sonrası hastada bir miktar rahatsızlık olabilir. Cerrahiden sonra bir süre daha ışık çakmaları ile uçuşan cisimler görülebilir. Gözün içine gaz kabarcığı uygulanmışsa hasta başını bir süre yüzükoyun pozisyonda tutması gerekebilir. Yine gaz kabarcığı verilen hastalar bu gazın kaybolmasına kadar uçak seyahati yapmaları veya yüksek irtifalı yerlere gitmeleri sakıncalıdır.

Dekolman ameliyatlarından sonra görmenin ilerlemesi uzun vakit alabilir ve bazen tamamen düzelmeyebilir. Bazı hastalar ise görme kazanamayabilir.